mustafa kemal atatürk / mürteci

iskambil kağıtlarında papaz oluyor ya hani, biri düz biri ters, aynı resimden iki tane; işte mustafa kemal paşa'ya aynı muameleyi reva görüyor milletim, iyiyse tam iyi, kötüyse tam kötü. yani her şeyi atatürk yapmıştır, ya bizi karanlıklardan kurtarmış, ülkemizi baştan varetmiş falan filandır, yahut dini, dünyayı her şeyi ifsad etmiştir, her şeyin vebali kendisinindir ilh. lakin cümleten yanılıyorsunuz arkadaşlar, kemal paşa olmasaydı da bu memleket esas vasıfları itibariyle şu anda nasılsa yine öyle olurdu, başta padişah olsaydı da böyle olurdu. memleketin tarihi ve coğrafi şartlarını paşa meydana getirmemiştir, meseleler paşadan önce de vardı, çözüm usulleri paşa uygulamadan önce de konuşulmuştu, işleri yürüten kadroyu paşa cebinden çıkarmadı. binaenaleyh bir memleketin, bir sınıfın, bir neslin hikayesini tek kişiye indirgeyip üzerinden bir de kamplaşma çıkarmak abesle iştigal, bırakın bu işleri artık.

(sirkencubin 11/09/2009 09:46)

diyanet işleri başkanlığı / mürteci

türkiye cumhuriyeti devletinin din işleri ile alakalı kurumu. kimi zaman laik devlette böyle bir kurumun ne işi var diye itiraza uğrar, kimi zaman rejimin oyuncağı yollu tarizlerle dindarların istiskaline uğrar. bir bakalım nedir bu diyanet. 

toplum ve devlet hakkında ne kadar fantastik tasavvurlarınız olursa olsun, realiteden en fazla bir miktar uzaklaşabiliyorsunuz, yoksa kurduğunuz yapının başınıza çökmesi an meselesi. bu bir. 

türkiye ahalisinin kahir ekseriyetinin müslüman olduğu bir ülke. islam sadece fert veya cemiyet değil, devlet seviyesinde de yaşanan, düzenleyici olan bir din. bu da realite, etti iki. 

ittihatçılar hayalperest olabilirler, daha bir sürü menfi sıfat da bulabilirsiniz, ama salak değillerdi. hakket bak, deli olmakla salak olmak arasında çok fark var. ezcümle ne kadar komitacı olurlarsa olsunlar, devlet geleneğini külliyen ilga etmediler. bu da üç. 

bahsi geçen üç maddeden vardığımız nokta şu: nasıl ki osmanlı ve cumhuriyet diye ayrı ayrı devletler yoksa, şeyhülislamlık, şer'îye ve evkaf vekaleti ve diyanet işleri başkanlığı diye ayrı ayrı kurumlar da yok. devlet tuğrul beyin devletiyle aynı devlet, ordu cebelü sipahi ile aynı ordu, diyanet de din işlerine bakan devlet müessesesinin bugünki devamı. 

şimdi baştaki suallerimize dönelim. 

köşeli kafalı pozitivistlerimiz için kötü haber: devletimizin tasavvur ettikleri mânâda arzu ettikleri miktarda laik olması fiilen mümkün değil. bugün diyanetin sürdürdüğü faaliyet neredeyse bin yıldır mevcut bu ülkede ve bazılarının kafası pek basmasa da memleket ahalisinin ekseriyeti için bu bir ihtiyaç. insanların birbirinin dinine karışmadan yaşaması, hepsi için homojen yapılanmalar teşkil edilmesi mânâsına gelmiyor, zira dinlerin farklarına göre ihtiyaçlar da farklı. ateistler bireysel takılıyorlar, hristiyanlar seküler idareden bağımsız bir kilise kurumuna ihtiyaç duyuyorlar, müslümanlar da dinin bizzat devlet tarafından temsil edilmesine lüzum duyuyorlar. diğer taraftan diyanet teşkilatının varlığı sistemin de işine geliyor, zira devleti dinden tamamen soyutlamaya kalkıp, müslümanlar için de kilise kurumu gibi "sivil toplum" tarzı bir yapılanma kurulmasına kalkışılsa, bu yapılanmanın devletle rekabete girmesi, hatta devletin yerini alması ihtimali var. "elimin altı, gözümün önü" bir ara çözüm olarak daha cazip görünüyor. -elhamdülillah- bu kadar çok müslümanın olduğu bir ülkede başka türlüsünü düşünmeniz zor. 

peki islamcıların diyanetle alıp veremediği nedir? devlet hakkında osmanlı-cumhuriyet ayrımı tarzındaki dolmayı yutmuş olmak, cumhuriyet hususunda "onların devleti, bizim değil" tarzında hissiyat ve düşüncelere sebep oluyor. bu durumda diyanet de onların devletinin bizi kontrol etmek için kurduğu tuzak oluveriyor. halbuki bu devlet başkasının değil, bu ülkede yaşayan herkesin ve elbette ve hatta bilhassa müslümanların devleti. islam devleti değil demek mümkündür, ama müslümanların devleti değildir demek mümkün değildir. diyanet de bu hakikatin en göz önünde duran bir delilidir. diğer taraftan diyanet teşkilatının varlığı müslümanların da işine gelir, faraza diyanet'in faaliyeti cemaatlere devredilseydi, nasıl bir çıngar çıkardı, tasavvur edebiliyor musunuz? başka türlü bir uygulamanın bir mazisi olmayacaktı, sıfırdan başlamak gerekecekti ve bir sistemin oturtulması çok sancılı olacaktı. mevcut halde diyanet'in, hacı yatmazın altındaki ağırlık gibi, dengeleyici bir rolü var. 

peki, diyanet öyle değil de, böyle, şu değil de bu, değil mi? değil. klasik din eğitiminin kesintiye uğraması memlekette bir sürü yeni tarz türemesine yol açtı, asgari müşterekleri olsa da her biri bir ayrı yol tutmuş, hepsi de kendini merkeze aldığı için kendisinden farklı gördüğü bütün meşrepleri ve bu arada diyaneti kusurlu görüyor, ama bu kanaatler sadece grupların kendilerini bağlar. diyanetin üslubu kanaatimce klasik usûle uygun düşmeye yakın, akademik ve sahih bir üslup. elbette çok cevval bir duruşu yok diyanetin ve bir devlet kurumu olarak bastırılmış bir hali var, mesela şikayet edip durulduğu gibi, hoca efendiler cihattan, ribadan pek bahsedemezler, ama bu durum da aslında sizin bu ülkedeki ağırlığınızın bir göstergesi. memleketinizi darülharb olarak görüp, nereye hicret etsek diye sağa sola bakacağınıza, ensar rolüne talip olsaydınız, daha farklı olabilirdi. ezcümle biz nasıl bir müslümanlarsak, devletimiz de öyle bir devlet, diyanetimiz de öyle bir diyanet.

(sirkencubin 08/09/2009 09:37)

reis / mürteci

arapça re's (baş) kelimesinden geliyor. başkan demektir. eskiden daha yaygın kullanılıyordu: reisicumhur, belediye reisi ilh. 

ülkücüler arasında görev ünvanından çok kıdem ünvanı olarak kullanılıyordu, hâlâ öyle mi yapılıyor bilmiyorum. bir yerde bir başkan olur, ama bazen birkaç reis olabilir. başkan olan herkes reis olamaz. reis ateşe girilecekse önden giden, bir şey yenecekse arkadan gelen adamdır. hastanın, ihtiyacı olanın kolu kanadı, derdi olanın ortağı, sırrı olanın sırdaşıdır. girdiği yeri canlandırır, sözü dinlenir, sözünüzü dinler. yoldan geçen herkese reis denmez, kedini reis sanan hevesli yeni yetmelere "hade len" demek vaciptir.

(sirkencubin 03/09/2009 09:17)

ismet inönü / mürteci

inönü'nün atatürk resimlerinin yerine kendi resmini koymasının tuhaf bir tarafı yoktur. atatürk reisicumhurdu, onun resimleri geçerliydi. sonra inönü reisicumhur oldu, tabiatiyle onun resimleri makamı devraldı. daha sonra da celal bayar'ın resimleri bayrağı devralmalıydı, ama demokratlar kasedi başa sardı, geleneği bozdular. yaşayan mustafa kemalle alakası sorgulanabilir bir atatürk kurgusunun ortaya çıkışı demokrat parti zamanına rastlıyor galiba, ilginç.

(sirkencubin 02/09/2009 10:36)

cumhuriyetin günah keçisi. gerçekten günahkar bir keçi olabilir, ama günah keçisi olarak kullanılması içinde yaşadığımız illüzyonun (bkz: the matrix) devamına yarıyor. yaygın yanılgı her şeyi atatürk'e fatura etmek. bunu iki taraf da yapıyor, böylece bir şeytani atatürk ve bir de melek atatürk tablosu ortaya çıkıyor. bu yanılgının diğer versiyonu ise düalist takılıyor, atatürk melek ve inönü şeytan oluyor. ikisi de yanlış. 

kadro, arkadaşım, kadro; bugün memlekette gördüğün şeyler, belli bir oranda bir kadronun eseri, halk arasında ittihatçılar diyoruz bunlara. atatürk gibi ismet paşa da bunlardan biri, pek çoğundan daha önemli biri ve gerçekten ana hatlarıyla memleket için talihsizlik sayılabilecek biri, ama varlığı o kadroyla birlikte anlam kazanıyor. sadece kendi keyfi, kendi karakteri değil, belirleyici olan; arkasındaki insanların düşünce yapısının bir ifadesi, bir tecelli yeri olarak ortaya çıkıyor. memleket ahvalinin büyük belirleyicisi ise memleket ahalisinin kendisi. temayülleriniz ne idi, ne idiniz de bunlar başınıza geldi, budur. 

dersimizi tekrar edelim şimdi, 

neydi? 

1. osmanlı ve cumhuriyet diye iki ayrı devlet yoktu. 

bugün de diğerini gördük: 

2. kötü osmanlı-iyi cumhuriyet, iyi osmanlı-kötü cumhuriyet veya gerçek cumhuriyet-yalancı cumhuriyet diye bir şey de yok. gerçek olan tek şey yuttuğumuz yalancı dolmaların bize gerçeği unutturmuş olması. (mavi hap mıydı?) türkiye devleti yüz yıl önce hangi devletse o devlettir. türkiyedeki halk yüz yıl önce hangisiyse yine odur. türkiye'nin aydınları yüz yıl önce neyse odur. binaenaleyh ne olacaksa o olmaktadır türkiye'de, monarşi devam etseydi de, meşrutiyet devam etseydi de, cumhuriyet olsaydı da, atatürk olsaydı da, olmasaydı da, inönü olsaydı da olmasaydı da böyle şartlar altında bulunan böyle bir halkın böyle bir devleti olurdu. 

gelecek programda üşenmezsek diyanetten bahsederiz belki. ip ucu da verelim, diyanet iyi bir şey. 

bu arada inönü'nün paralara resmini koydurmakla iyi bir iş yaptığında ısrarlıyım. maksadı ne olursa olsun, normalleşmeye katkısı olurdu. ha, bu günahlarını affettirir mi, cık.

(sirkencubin 03/09/2009 10:47)

üniversiteye yeni başlayacaklara tavsiyeler / mürteci

hangi fakülteye girdiğine göre değişir. 

tıbbiyeliysen, 

sakın edebiyatçılarla eve çıkma. çıkarsan da çoğunluk tıbbiyelilerde olsun. mümkünse kendi sınıfından birileriyle eve çık ve bunlar ders çalışan adamlar olsun. 

sağa sola bulaşma, vatan kurtarmaya kalkışma. biz denedik, olmuyor öyle. dersini çalış. bir daha semiyoloji kitabı okuyacak fırsatın olmayabilir. olsa bile, başka okuyacağın şeylerden çalacak, zamanını. 

inek olmak, eşşek olmaktan iyidir. okula git. derse gir. hocayı dinlemeye çalış, dersi derste öğrenmeye bak. basılı ders notu varsa bile abartmadan textbook okuyabilirsin. derste not tutman gerekiyorsa, mutlaka textbook olsun evde. tarkan's pathology ile hayat geçmez. (lange gibi, nms gibi seriydi resmen adamın notları ya, her defterinden en az üç yüz kopya çıkarılmıştır, tarkan's farma, tarkan's otkök... hey gidi günler...) 

"guyton, ganong boş şeyler, para harcama bunlara; ille bir şey alacaksan merck al, evladiyelik" diyen abilere inanma. geçti o devirler. o abi kurasını çekti gitti, hayatına başladı, sen tusa gireceksin, şapa oturursun, söyliyim sana. merck'in yeni baskısı çıktı (yeşil, üstelik bu gerçekten cep kitabıydı), sonra daha yeni baskısı çıktı (lacivert); iki buçuktan üç cilt meydan larus cesametindeki cep kitabı kahverengi kapaklı "evladiyelik" merck müzelik oldu çoktan, o kitabı bastıklarında bt beyin tomografisi demekti, acilde gidip beş dakkada kontrastlı bt anjio çektirilmiyordu, hocalar bt filmlerini esas duruşta inceliyordu. guyton veya ganong'u lüzumsuz sandığın için sonradan pişman olup, döne döne o bilgileri öğrenmeye çalışırsın. fizyoloji lüzumsuz bir ders değil. fizyolojiyi öğrenmen gerekiyor. bu arada ilginçtir, patoloji de lüzumsuz bir ders değilmiş. makroskobileri salla, ama mikroskobiden tus'ta soruyorlar. patogenez olayını de iyi bir hekim olmak istiyorsan öğrenmen gerekiyor. fizyoloji dersinde silgi savaşı yaptığın adamlar doçent olur, sen de kronik tusiyer olursun, diyim saa. 

ot olma, gez dolaş, arkadaşlarınla vakit geçir. bunların telafisi yok. gezi düzenleyen adamlar nurcu olabilir, problem değil, git, gez, gör, eğlen, hatıra edin. kasmana gerek yok, kazmalık etme. nurcular da insan, beraber geziye gittin diye hiçbir şeyi satmış olmazsın. 

farklı fakültelerden arkadaşlar edin, ortamlara gir çık, görgünü arttır, bakış açını genişlet. ama evin yolunu unutma. kütüphane bizi bozar hacım, delikanlıyık, bilmem neyik triplerine girme. o ders çalışılacak. şimdi çalışmazsan sonra çalışman gerekir, katlamalı olarak. en hayırlısı vaktinde çalışılanı. 

kitap oku. çok oku. otobüste oku, anlattığı dersi kendi de anlamayan hocanın dersinde oku, sabahla, yahut akşama kadar oku, mutlaka oku. daha sonra okuma fırsatın giderek azalıyor. her şeyi okuyabilirsin, korkma. kimse senin beynini yıkayamaz, eğer beynin varsa. ama ara sıra kaçamak yapmak caiz olsa da, planlı programlı oku mümkünse, serseri gibi okumak eğlencelidir, ama bir yere varamama ihtimalin de var. çok kitap var, bitmiyor hepsi. walla. önce temel konuları oku. ilmihalle başla. akaid oku. kelam oku. sağlam bir akaid bilgin olursa, hiçbir şeyi okumaktan çekinmen gerekmez. seyyid kutub da okuyabilirsin, ihlasçıların gazına gelme. gerçi seyyid kutub okumamakla bir şey kaybetmiş sayılmazsın dedi bi abi, okumasan da olur. ama ali şeriati okunabilirmiş bak. ben bile okusam hatta bir ara fırsat bulursam. peyami safa oku. ama peyami safa romancıdır, birinci sınıf bir romancıdır ve fakat mütefekkir değildir, aklında olsun. necip fazıl oku, onun da şair olduğunu ve mütefekkir olmadığını unutma. heyecanlanınca kanatlanan, muhakemeyi bırakan adamdan mütefekkir olmaz. mütefekkir cemil meriçtir. mutlaka cemil meriç oku. kanaatlerine katılman gerekmez, düşünmeyi öğrenmen için gerekli. imam gazali'yi de oku. ihya oku hatta. sadece din konusunda değil, muhakeme konusunda da ihya eder seni. şiir oku. çok okuyabilirsin, hatta ezberle. şiir yazma sakın. hatuna yazabilirsin, o sayılmaz. roman oku. roman okumaya ne gerek var diyenleri ciddiye alma. sen tıbbiyelisin, niye arkeoloji kitabı okuyorsun diyenleri de ciddiye alma. arkeoloji veya astronomi kitabı okuyabilirsin, hiç mahzuru yok. ama arkeolog veya astronom olmak niyetinde değilsen, abartma. çok sahada okumak, çokdisiplinli düşünebilmek, güzel bir şey, ama her sahayı ele aldığında kendini kaptırırsan dağılırsın, bir işe yaramaz. 

kızlardan kaçmana gerek yok, arkadaş olabilirsin, çok gerekiyorsa samimi bile olabilirsin, sakın laübali olma. çıktık, bitti diye bir olay kitabımızda yazmıyor, ciddi niyetin yoksa kimseyle çıkma. manita olayı bizde yok. kız mevzusu her şekilde bozabilecek bi mevzudur. şunu kaçırıyorum, bunu kaçırıyorum diye kaygılanma, sadece ahirette değil, dünyada da yol su elektrik olarak geri döner sana hepsi. evlenebiliyorsan, gerçekten değecek biri varsa evlen. evlendim diye dağıtacaksan, evlenme. o okul bitecek, başka yolu yok. 

fakülteye başladığımız gün dekan bir şey söylemişti, son olarak onu aktarayım: "bugünden itibaren hekimsiniz, ölünceye kadar öğrencisiniz." 

allah yardımcın olsun...

(sirkencubin 01/09/2009 09:39)

30 ağustos zafer bayramı / mürteci

jöntürkler sahip çıkıyor diye dindarların vazgeçmemesi gereken bayram. zihninizdeki parçalanmayı kaldırın önce. kendi kuklalarını yaparken sizi de imalat hatası olarak ürettiler. aynısının siyahı. öteki. berikinin ötekisi olmayın, zihninizdeki kırık aynayı onarın önce. osmanlı ve cumhuriyet diye iki ayrı devlet yok. bir devlet yıkılmadı, bir devlet kurulmadı. ittihatçılar idareyi 1923'te devralmadı. türkiye'de olanlar türkiye'de yaşayanların el emeğidir, paşa komplosu değildir. öyle olmasaydı şöyle olurdu, yine böyle olurdu. elinize verilen kodu ters çevirerek okumaya çalışmaktan vazgeçin, hadiseleri kendi kodlarınızla okuyun.

(sirkencubin 31/08/2009 12:42)

islami domates / mürteci

iki binli yılların mahsulüdür. doksanlarda bunlara "islam domatesi" deniyordu. 

islam domatesi nedir? islam eylemcilerinin islam peyniri ile birlikte tenavül ederek kifaf-ı nefs eylediği mübarek domatestir. islam ekmeği ve islam çayı ile bir arada olmalıdır. islam eylemcileri islam gösterisi yaparken dimdik ayakta durabilmek için islam domatesi yemelidir. komşusu aç yatarken islam menemeni yapıp beni çağırmamak caiz değildir. 

islamî domates nedir? islamî sevgilinize ısmarladığınız islamî pizzanızın üzerinde duran, alternatif domatestir. yaşar hocadan fetvalıdır.* 

(*yaşar hoca, islam for dummies, sayfa 28: " pizanın üstünde domates olur mu ne demek? neden olmasın? biz bunları yazmıştık, bana bunlarla gelmeyin.")

(sirkencubin 19/08/2009 11:11)

islami sözlük kavramının tartışılır olması / mürteci

zannederim meselenin temelinde, müslüman, dindar, muhafazakar sınıf mensubu ve islamcı kavramları gibi; islam, islam kültürü, islamcılık gibi kavramların da birbirinden ayrılamaması yatıyor. 

islam deyince doğrudan doğruya vahiyle bildirilen; şer'i delillere istinad eden; hadis, tefsir, fıkıh gibi ilimlerin konusu olan hususları, yani dinin kendisini anlamak gerek. islam bu ise, islam'a nisbet edilen, islamî olan da bunlarla alakalı olmak zorunda. namaz ve sadaka islamîdir, sempozyum ve kandil simidi değildir. 

islam kültürü, islam dini çevresinde şekillenen, müslümanlar tarafından meydana getirilen bir kültürdür, ancak ne kadar islamla ilgili olursa olsun, beşerîdir ve başka kaynaklardan da beslenir, başka insanların da katkısı vardır. dahası islam kültürüne ait olan her şey islam'a uygun olmayabilir. bu durumda kültürle ilgili hususlarda islamî kelimesini kullanmamak yerinde bir hassasiyet olur. 

islamcılık, modern çağı yaşayan müslümanların felsefeye ve toplum bilimlerine dair bir yorumudur. islam'ı hareket noktası kabul etse de, dinin kendisi değildir, bir ideolojidir. islamcılıkla ilgili bir şeyden bahsederken de islamî vasfını kullanmamak icap eder. 

seksen öncesini gözlemleme imkanım olmadı, ama islamcılığın seksenlerden müntakil doksanlar havasını bir miktar teneffüs ettim, bu döneme dair dikkat çeken bir mesele din ve ideolojinin karıştırılması. ideolojiler aşağılanırken, islam bunların karşısına konuyordu ve dinden başka her etikete karşı çıkılırken ideoloji din gibi algılanıyordu, yani islam deyince bir kısım arkadaşların aklına ilk anda gelenler islamdan ziyade islamcılıkla ilgiliydi. 

iki binli yıllarda öncekinden daha tuhaf bir süreç karşımızda. yeni bir çağ açmak iddiasındaki gençler gitmiş, çağa ayak uydurmaya çalışan bir nesil gelmiş. eskiden karşı çıkılan insanlar için kullanılan ehl-i dünya tabiri unutulmuş ve gözler dünyaya dikilmiş. durmadan dünya ehlinden bir şeyler devşiriliyor ve küçük rötuşlarla dine uygun hale getirildiği düşünülüyor. günümüzde islamî kelimesi bunlar için kullanılıyor. islamî (!) flört, islamî (!) disko derken, hadise islamî (!!!) striptize doğru gidiyor. islamî sözlük kavramı da bu meyanda devşirilip "müslüman edilen" kavramlardan biri. 

kültürün insan hayatındaki önemi, dinin de bir kültürünün olduğu, hatta dinin aynı zamanda kültürün bir parçası olduğu ve diğer parçalarıyla ilişkide olduğu, değer yargıları, hayat tarzı ve inançla kültürün ilişkisi kavranıp zihinlerde kültür meselesine yol açılmazsa, kargaşadan kurtulmak zor olacak. insanların bilgilerinin de fikirlerinin de kaynağı inançlarıdır ve inançlar çok seyyal bir zeminde varolur. inandığınızı yaşamazsanız, yaşadığınıza inanmaya başlarsınız. inancı yaşamanın yolu, dünya hayatının karşınıza çıkardığı meseleleri kendinize göre çözmeniz, kendi dünyanızı kurmanızdır. 

(sirkencubin 19/08/2009 10:56)

müslüman adeti

müslümanlara has adet, geleneksel uygulama. adet deyince işin içine kültür boyutu da giriyor, müslümanlara mahsus ile islama mahsus arasındaki ince farka dikkat etmek gerek. islam deyince dinin kendisi, vahyolunan akla gelir, ama müslümanların her hal ve hareketi vahyolunan dine uygun olmayabilir, bazı müslüman adetleri islam'a ters bile olabilir. bir şeyi müslüman adeti yapan, bir kısım müslümanların onu adet edinmiş olmasıdır, ama doğru ama yanlış; ister islamla ilgili olsun, ister ilgisiz...

(sirkencubin 17/08/2009 13:31)

bir haylicesi mideyle ilgili bunların: 

(bkz: helva) 

(bkz: aşure) 

(bkz: lokma) 

(bkz: mevlüt şekeri) 

(bkz: kandil simidi)

(sirkencubin 17/08/2009 13:39)

çay / ekşi-mürteci

küçük derviş diye de bilinir. 

serum niyetine...

(sirkencubin 14/08/2009 16:00)

1. demlenecek çayın vasfını bilmek gerekir. çaykur eskiden standart içme çayı olarak turist çayını üretiyordu, kamelya çayı ise biraz daha sert bir çaydı. sonra turist çayını bozdular, kamelya çayını da bozdular, standart içme çayı şeklinde üretmeye başladılar, sonra daha da bozdular, onun yerine içilebilir çay olarak tiryaki çayını çıkardılar. binaenaleyh tiryakinin ölçüsü tiryaki çayıdır, turist çayı ve kamelya çayı tam olarak çay sayılmaz. karşılaştırma için, ikinci nokta olarak, kaçak çay olarak da bilinen seylan çayını alıyoruz. imdi, çay çiçeği tiryaki çayı ile seylan çayı arası bir çaydır, demliğe boca edebileceğiniz bir çay değildir. filiz çayı da tiryaki çayı ile çay çiçeği arası bir çaydır. tomurcuk çayı da filiz çayı ile çay çiçeği arası bir çaydır. harman yapmak yerine bu çaylardan birini saf olarak kullanacaksanız, miktarına dikkat etmeniz gerekir. 

2. çay yaprağı paketten demliğe el ayarı göz kararı boca edilmez. kullandığınız çay çeşidi veya harmanınıza göre demliğin bir hakkı vardır, kaşıkla sayarak, ölçerek, hesap ederek koymanız gerekir. 

3. demlenmiş çay, bardağa rastgele boca edilmez, demi ve suyu aynı anda dökerek ölçüsüz karıştırmak yanlıştır, önce uygun miktarda dem konur bardağa, üstüne su eklenir. 

4. çay ağzınızdaki lokmayı boğazınızdan yuvarlamak için kullanacağınız bir sıvı değildir, ağızda lokma varken çay yudumlanmaz, lokmanızı yutunca yudumlarsınız, hatta yeme işi bittikten sonra içmeniz evladır. mekanik etki için içiyorsanız, su için, meyve suyu için, süt için.

(sirkencubin 16/10/2011 01:38)

çay tiryakisi ile çaykeş arasında fark vardır. tiryaki "çay"sız yapamaz; usulünce, şartınca demlenmiş çayın müptelasıdır. zevkine uygun, çay gibi çay yoksa içmez. çaykeş çaysız yapamaz, bardağı, demliği, semaveri seçmeyi bırakın çayı bile seçmez, acil şartlarda türev de alabilir. bazı çaykeşlerin zaman içinde iflah olup tiryakiliğe yöneldikleri gözlenmiştir.

usûlünce içilecek çayın lebrenk, lebrîz ve lebsûz olması gerekir. yani (durak rengi gibi) kırmızı, bardağa iyice doldurulmuş ve dudak yakacak kertede sıcak olmalıdır.

derler ki türkistan'da bir şehri düşman muhasara etmiş. şehrin emirine sorulmuş: "çıkıp harbetmeyecek miyiz efendim?" "durun hele" demiş emir, "daha çayımızı içmeden nasıl harbedeceğiz?"

meşhur hikayedir: kafesinden kaçan arslan bir devlet dairesine sığınmış. her gün bir memur yermiş, uzun müddet dikkat çekmeden hayatını sürdürmüş. bir gün çaycıyı yemiş ve derhal yakayı ele vermiş.

ezcümle kritik bir maddedir çay.

(sirkencubin, 28.01.2003 00:18 ~ 05.07.2005 10:19)

kantinden almanın risk taşıdığı içecek. ya henüz demlenmemiştir, veya demleneli hayli olmuş, zifte çalar olmuştur. bazı bazı da çay diye bulaşık suyu içersiniz. kantinci çaya karşı saygısız bir mahluksa aklı başında bir çay içmek mesele olur. "kahve alsaydım keşke, hiç olmazsa ne içeceğimi bilirdim..." dersiniz, sonra yine gider çay alırsınız.

(sirkencubin, 17.04.2003 12:56 ~ 13.02.2006 10:15)

üşümüşseniz içinizi ısıtır, sıcaklamışsanız -içerken oh dediğiniz, biter bitmez yine dilinizin sarktığı buz gibi içeceklerin aksine- ağır ağır içtikçe hararetinizi alır, susuzluğunuzu giderir. halvet vakitlerinizde gözlerinizle çaya dalar gider ve gönlünüzü dökerseniz çayda kendinizle söyleşirsiniz, yalnızlığınızı da alır. vuslat vakitlerinizde bir dost da çay olur, meclisinizi daha bir şenlendirir.

"çayda safâ, çayda şifâ

bunu bilmez ehl-i hevâ"

içmesini bilene, afiyet olsun efendim.

(sirkencubin, 28.05.2003 11:03 ~ 11:40)

#2269283 - sirkencubin  - 26.10.2011   21:50